Abolicja B2B 2026 — co przewiduje ustawa o reformie PIP

Czym jest abolicja przewidziana w reformie PIP?

Ustawa o reformie Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2026 poz. 473), która weszła w życie 8 lipca 2026 r., zawiera przepis abolicyjny — szczególną regulację dotyczącą odpowiedzialności za wykroczenie. Dotyczy on podmiotów, które dobrowolnie doprowadzą do zgodności z prawem przez zawarcie umowy o pracę w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.

Innymi słowy: ustawa przewiduje, że podmioty dobrowolnie regulujące swoje stosunki zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy od 8 lipca 2026 r. nie poniosą odpowiedzialności za wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, polegające na wcześniejszym stosowaniu umowy cywilnoprawnej w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Przepis dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy.

Co abolicja obejmuje?

Przepis abolicyjny zwalnia z odpowiedzialności za wykroczenia z Kodeksu Pracy — to jest z kar grzywny nakładanych przez PIP za zatrudnianie w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy na podstawie umów cywilnoprawnych lub B2B. Maksymalna wysokość tych grzywien wzrosła w wyniku reformy do 60 000 zł (wcześniej 30 000 zł).

Abolicja działa pod warunkiem, że podmiot:

• dobrowolnie doprowadzi do zgodności z prawem przez zawarcie umowy o pracę,
• zrobi to w terminie 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie.

Czego abolicja nie obejmuje?

To kluczowy aspekt przepisu: abolicja działa wyłącznie w zakresie grzywien nakładanych przez PIP na podstawie Kodeksu Pracy. Nie umarza ona innych należności publicznych, które mogą być oceniane niezależnie przez odrębne instytucje:

• Zaległe składki ZUS — ZUS działa na podstawie własnych uprawnień i może dochodzić zaległych składek za wcześniejsze okresy, w których — jego zdaniem — wykonywana była praca o charakterze pracowniczym. Abolicja PIP nie zmienia tych uprawnień ZUS.
• Odsetki i dodatkowe opłaty ZUS — jeśli ZUS uzna okres za podlegający składkom pracowniczym, naliczy odsetki za zwłokę oraz może wymierzyć dodatkową opłatę do 100% zaległych składek.
• Korekty podatkowe — organy podatkowe (KAS) oceniają charakter wynagrodzenia niezależnie. Reklasyfikacja na stosunek pracy może prowadzić do zmian w rozliczeniu podatku dochodowego za wcześniejsze okresy.
• Roszczenia pracownicze — osoba, której współpraca zostanie uznana za stosunek pracy, może dochodzić roszczeń (ekwiwalent za urlop, nadgodziny) przed sądem pracy niezależnie od tego, czy pracodawca skorzystał z abolicji.

Jak abolicja wpisuje się w całość reformy?

Przepis abolicyjny jest elementem szerszej reformy PIP, której celem jest walka z tzw. fikcyjnym samozatrudnieniem — sytuacją, gdy umowa B2B lub cywilnoprawna maskuje faktyczny stosunek pracy. Reforma wyposażyła inspektorów pracy w nowe narzędzia:

• możliwość wydawania decyzji administracyjnych ustalających stosunek pracy (od 8 lipca 2026 r.) bez konieczności kierowania sprawy do sądu,
• dostęp do danych ZUS i KAS w celu typowania podmiotów do kontroli,
• podwojenie maksymalnej grzywny za zatrudnianie w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy (do 60 000 zł).

Abolicja ma stanowić element zachęcający do dobrowolnego uregulowania stosunków zatrudnienia przed wejściem systemu kontrolnego w pełną moc operacyjną. Szczegóły dotyczące przebiegu kontroli PIP po 8 lipca 2026 r. opisujemy w sekcji Informacji prawnych.

Termin — do kiedy obowiązuje abolicja?

Ustawa przewiduje 12 miesięcy od daty wejścia w życie. Termin wynika bezpośrednio z art. 16 ustawy i nie podlega przedłużeniu przez strony umowy.

Warunkiem skorzystania z abolicji jest dobrowolne doprowadzenie do zgodności z prawem przez zawarcie umowy o pracę w ustawowym terminie. Ustawa nie uzależnia tego przepisu od braku wcześniejszej interwencji PIP.

Źródła

• Dz.U. 2026 poz. 473 — ustawa o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy
• Komentarz: Lege Artis, „Abolicja za dobrowolne zawarcie umowy o pracę (ustawa o PIP)", kwiecień 2026
• EY Polska, „Reforma PIP wejdzie w życie 8 lipca 2026 r.", 2026
• Kadry w Pigułce, „Reforma PIP 2026. B2B i umowa zlecenie pod kontrolą inspektora pracy", 2026
• gov.pl, „Pytania i odpowiedzi — Reforma Państwowej Inspekcji Pracy"

Ostatnia aktualizacja: 25 lipca 2026 r.